[บทความนี้ได้รับการเผยแพร่อีกครั้งในเว็บไซต์กรุงเทพธุรกิจ โดยเขียนร่วมกับคุณรณพงศ์ คำนวณทิพย์ @rockdaworld ที่ http://bit.ly/7J3oQP และในเว็บไซต์ mkttwit.com]

Twitter Japan

ช่วงนี้มีข่าวเกี่ยวกับทวีตเตอร์มากมาย ทั้งในเรื่องในการทดลอง feature ใหม่ๆ หรือ business model ที่ทวิตเตอร์กำลังหาอยู่ แต่เป็นที่น่าสนใจอยู่ว่า ทำไม Twitter ถึงทำการทดลองตลาดหลายๆอย่างกับ Twitter ในประเทศญี่ปุ่น

Twitter Japan เริ่มด้วยการเข้าไปจับมือกับบริษัท Digital Garage บริษัทด้านเทคโนโลยีของญี่ปุ่น โดยได้ร่วมลงทุนด้วย โดยมีการช่วยเหลือทางด้านเทคโนโลยี,การทดลองการตลาดใหม่ๆในตลาดญี่ปุ่น โดยผ่าน บริษัท CGM Marketing (บริษัทลูกของ Digital Garage) ซึ่งทำเกี่ยวกับการตลาดสำหรับสื่อ CGM (Customer Generated Media)

ทำไมต้องเป็นญี่ปุ่น ?

• ญี่ปุ่นเป็นประเทศที่อัตราเติบโตทางเศรษฐกิจที่สูง
• มี Infrastructure ที่เหมาะสม ทั้งเรื่อง broadband internet, mobile internet (มีอัตราการเข้าถึงอินเตอร์เน็ตสูง)
• มีอัตราการใช้ Social Network ที่มาก
• คนญี่ปุ่นมี Loyalty ใน brand ต่างๆสูง (มองถึงมุมเรื่องชาตินิยม, ความตั้งใจในทิ้งที่ทำ/ชอบ ทำให้ Serve ในสิ่งที่คนญี่ปุ่นต้องการได้ตรงจุด)
• อัตราการจับจ่ายซื้อสินค้าผ่าน Digital Store ค่อนข้างสูง

ญี่ปุ่นเป็นตลาดที่แปลกอีกตลาด ที่บริการต่างๆต้องทำ localization เพื่อลงมาสู้เพราะคนญี่ปุ่นมีความชาตินิยมสูง รวมถึงรสนิยมก็ไม่เหมือนประเทศอื่น บางบริการที่ข้ามน้ำข้ามทะเลมาทำ ก็ต้องล้มหมอนพับเสื่อกลับไปเพราะตอบโจทย์ไม่ตรง

มีกรณีศึกษาเด่นๆ 2 ตัวคือ mixi, nico nico douga

Social Network : Mixi ミクシィ

Mixi : Social Network in Japan

Mixi เป็น Social Network ที่ได้รับความนิยมมากในญี่ปุ่น เจาะกลุ่มตลาดหญิงสาว ผู้ใช้ต้องอายุ 18 ปีขึ้นไป มีอัตราการเติบโตที่สูงมาก เพราะมีการจำกัดสมาชิก การสมัครไม่สามารถทำได้เอง ต้องผ่านการ Invite จากผู้ใช้ mixi ก่อน ซึ่งก็ทำให้เป็น viral marketing ได้เหมือนกัน เป็นบริการที่มีสัดส่วน การใช้งานผ่านมือถือต่อคอมพิวเตอร์ค่อนข้างสูง คือ 60:40

Video Sharing : nico nico douga ニコニコ動画

Nico Nico Douga : Video Sharing in Japan

Nico Nico Douga เป็นเว็บไซต์แบ่งปันวีดีโอในลักษณะเดียวกับ Youtube แต่เจาะกลุ่มตลาดโอตาคุ (ผู้คลั่งไคล้ในสิ่งใดสิ่งหนึ่งเป็นพิเศษ) นิโกะ ใช้ภษาญี่ปุ่นเป็นหลัก และต้องมีการสมัครสมาชิกก่อนที่จะเข้าชมวีดีโอ มีผู้ลงทะเบียนใช้ 6 ล้านคน และผู้ใช้ผ่าน Mobile version มีมากถึง 1.2 ล้านครั้ง

สิ่งที่ทำให้นิโกะประสบความสำเร็จคือ ความเป็นเอกลักษณ์ส่วนตัวที่ไม่มีใครเหมือน คือการคอมเมนต์วีดีโอ ด้วยข้อความสั้นๆ สามารถเลือกคอมเมนต์เป็นช่วงเวลาได้ และเลื่อนๆพร้อมๆกัน บางคลิปบางช่วงในวีดีโอ คอมเมนต์อาจจะเลื่อนเต็มหน้าจอ ก็แสดงให้เห็นความชอบในช่วงเวลานั้นๆได้ ซึ่งเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวของนิโกะที่ไม่มีใครเหมือน อีกประเด็นคือนิโกะได้ทำ Exclusive Content ที่จับมือกับบริษัทบันเทิงต่างๆ เช่นคลิปวีดีโอเกมส์ หรือ บทสัมพาษณ์พูดคุยกับนักร้องที่ได้รับความนิยม หรือการประกวดเต้นโคฟเวอร์แล้วอัดส่งประกวด

กรณีศึกษาที่ดีของการข้ามมาตีตลาดญี่ปุ่นคือ Yahoo.jp (Yahoo Japan Corporation) ที่ได้มีการทำ localization ทำบริการต่างๆที่เหมาะกับคนญี่ปุ่น บริการนึงที่ผมชอบคือ Yahoo JP Transit Map ที่ช่วยหาเส้นทางรถไฟที่เหมาะสมที่สุดในการเดินทาง รวมถึงไปเป็น Internet Service Provider ด้วย Yahoo! BB (แต่เนื่องจากว่าแยกบริษัทกัน yahoo id ญี่ปุ่นจะใช้ร่วมกับ yahoo.com ไม่ได้)

อยากมาตีตลาดญี่ปุ่น ต้อง !

• localization ภาษาเป็นญี่ปุ่น เพราะคนญี่ปุ่นไม่คุ้นกับภาษาอังกฤษอยู่
• เพิ่มบริการที่เหมาะสมกับคนญี่ปุ่น
• ศึกษาลูกค้าอยู่เสมอ เพราะ Trend ของญี่ปุ่นเกิดได้ตลอด ใครๆก็สามารถเป็น Trend Setter ได้
• พยายามทำตัวให้เป็น Japanese Brand

ตอนนี้ตลาด Micro Blogging ในญี่ปุ่นยังเพิ่งเกิด Twitter จึงเป็นที่นิยมในประเทศญี่ปุ่น มีข้อมูลของการเติบโตของ Twitter ในญี่ปุ่นได้อย่างน่ากลัว

Tokyo, Japn Top in Twitter Leader Board

(comment ข้อมูลค่อนข้างเก่าหน่อยครับ)

ซึ่งสิ่งที่ Digital Garage ทำการตลาดในญี่ปุ่นคือออกเว็บไซต์ portal ที่ชื่อ twinavi.jp ที่ไว้เป็นศูนย์รวมผู้เล่น twitter ชาวญี่ปุ่น รวมถึงมี Guide คอยแนะนำวิธีการเล่นด้วย

twinavi.jp : Official Twitter Japan portal site

และอีกอย่างก็คือ campaign “twitterとわたし” หรือ “twitter กับฉัน” โดยการนำคนดังออกมาบอกเล่าประสบการณ์ของฉันกับ twitter

Campaign : Twitter and Me

กลับมายังเรื่องของ Twitter ที่ลงมาตีตลาดญี่ปุ่นแล้วใช้ญี่ปุ่นเป็นที่ทดลอง Business Model ใหม่ๆ บริการที่มีข่าวในการทดลองที่ญี่ปุ่นมีหลายอย่าง ทั้งที่ออกมาแล้ว และยังไม่ออกมา

อย่างที่เห็นได้ชัด ตอนนี้คือมีแบนเนอร์โฆษณาขนาด 185 x 185 ที่มุมขวาบนของหน้าเว็บ (ขณะนี้ผู้ลงโฆษณายังไม่มาก)

Twitter Japan Ads Banner

อีกสิ่งหนึ่งที่เกิดขึ้นมาคือ Twitter Japan เปิดบริการ Mobile Site ที่ http://twtr.jp

Twitter Mobile Site Terser

เพราะ mobile site ของ Twitter เองที่ http://m.twitter.com ไม่สามารถใช้ได้กับโทรศัพท์ส่วนใหญ่ในญี่ปุ่น ซึ่งตอนนี้ถ้าอยู่ญี่ปุ่นแล้วเข้า twitter ผ่านมือถือจะถูก redirect ไปที่ http://twtr.jp

โดยที่หน้าตาของ Mobile Site Japanese version เป็นดังนี้

Twtr : Twitter Japan Mobile version

อีกสิ่งคือ twicco บริกา twitter group ที่เปิดให้ใช้สำหรับคนญี่ปุ่นที่เดียว แบ่งกลุ่มผู้ใช้ในสิ่งที่ชอบเหมือนกัน (สร้าง loyalty ให้กับ twitter) รวมถึงดู trend tagging ได้ว่าอะไรฮิตอยู่ช่วงนี้

twicco : Twitter Japanese group mashup

อีกสิ่งนึงคือ twitter เปิดตัว Paid Premium Account ในเดือนมกราคมที่จะถึงนี้ โดยที่ผู้ใช้ที่ต้องการ follow ต้องจ่ายเงิน subscribe ก่อน ไอเดียนี้จริงๆไม่ใหม่ เพราะ Biz Stone co-founder ของ twitter ก็เคยออกมาพูดเกี่ยวกับ การหาเงินกับบริษัทที่เปิดบัญชีผู้ใช้งาน twitter ที่ต้องจ่ายเงิน

Twitter Paid Premium Account & Exclusive Content

โดยโมเดลนี้บัญชีที่เปิดใช้งานแบบ premium ผู้ที่ต้องการอ่าน ต้องทำการจ่ายเงินเพื่อเข้าชม โดยที่จะมี content เช่นความรู้,รูปภาพ,วีดีโอ โดยมีการตั้งราคาไว้ตั้งแต่ 100 เยน ถึง 1000 เยน โดยสามารถจ่ายผ่านบัตรเครดิต หรือจ่ายเงินผ่านโทรศัพท์มือถือแล้วไปเรียกเก็บเงินปลายเดือนได้ หรืออาจจะสามารถซื้อบัตรที่ร้านสะดวกซื้อเพื่อเติมเงิน (ลักษณะ payment model คล้าย iTunes Store)

โดยมีคนให้สาเหตุว่าโมเดล Premium Account จะได้ผลในญี่ปุ่นคือ

• ญี่ปุ่นเป็นประเทศเดียวในตลาด twitter ที่มี Official Mobile Client (twtr.jp)
• ญี่ปุ่นมีอัตราการใช้อินเตอร์เน็ตผ่านมือถือมากกว่าคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล
• คนญี่ปุ่นพร้อมใจที่จะจ่ายเพื่อเนื้อหาที่ต้องการ โดยมีทางเลือกที่สะดวกในการจ่ายเงิน(Credit Card, Mobile Carrier Subscribe, Pre Paid Card)
• การจ่ายตังเพิ่มเป็นเรื่องที่ธรรมดาในญี่ปุ่น เช่น Mixi(Social Network), Cookpad(Recipe site) ก็มีการจ่ายเงินรายเดือนเพื่อดูเนื้อหาพิเศษ โดยที่ 5%-15% ของผู้ใช้ทั้งหมดยินยอมที่จะจ่ายเงิน
• เนื้อหาในทวีตเป็นภาษาญี่ป่น ตัวอักษรภาษาญี่ปุ่นสามารถย่อคำอ่านได้หลายตัวผ่านคันจิที่ใช้กัน ทำให้ได้เนื้อหาในการทวีตที่มีประโยชน์มากขึ้น
• คนญี่ปุ่นสนใจผู้มีชื่อเสียง(ดารา,นักร้อง) ว่าทำอะไรอยู่ เกิดอะไรขึ้น บล๊อกของดาราบางคนจะโพสถึงขนาดว่ากินข้าวเที่ยงอะไร และพร้อมที่จะจ่ายเงินเพื่อที่จะดูดาราที่ชื่นชอบ(จากวัฒนธรรมการคลั่งไคล้ดาราที่มีอยู่มากในญี่ปุ่น จนบางครั้งก่อความรุนแรงถ้าดาราคนนั้นทำเรื่องที่ผิดๆต่อแฟนๆ)
• ทวีตเตอร์ในญี่ปุ่นกำลังเติบโตอย่างมากในปัจจุบัน

ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดว่า exclusive content เติบโตและมีคนพร้อมที่จะจ่ายตังเพื่อเป็นแฟนคลับ โดยยกตัวอย่างวงไอดอล AKB48 ที่มีฐานแฟนคลับที่ค่อนข้างเหนียวแน่นในญี่ปุ่น ทุกอย่างสามารถทำเงินได้หมด ทั้งการทำ Video on demand, หรือแม้แต่การสมัครสมาชิกเพื่อเป็นแฟนคลับ

AKB48 Live On Demand (Exclusive Content subscriber)

AKB48 Official Fanclub Registration

รวมถึง ข่าว AKB48 เข้ามาเล่น twitter โดยมีการใช้การปรึกษากับผู้เชี่ยวชาญด้าน SMO/SMM เช่น Twitter account ของนักร้องสาว ในวง AKB48 @tomoomichan ที่ผมคาดว่าจะมีการร่วมทำ Premium Account ด้วย(เพราะมีฐานแฟนคลับอยู่แล้ว)

Tomomi Kasai, Official twitter account

Source : Techcrunch.com ,  asiajin.com , readwriteweb.com , blog.twitter.com